22 Kasım 2017

RSS Facebook Twitter Linkedin Digg Delicious

Perşembe, 14 Eylül 2017 07:31

TÜRKİYE’DE GÖÇ

Yazan  Ferhan Ercan

TÜRKİYE’DE GÖÇ

Bu­lun­du­ğu yaşam çev­re­sin­de var­lı­ğı­nı sür­dür­mek­ten yana aşı­la­maz so­run­lar­la kar­şı­la­şan bi­rey­le­rin iç göçe ka­tıl­ma­sı an­la­şı­la­bi­lir bir şey­dir. Ana­do­lu’da göçü te­tik­le­yen en be­lir­gin neden kan da­va­la­rıy­dı. Daha sonra hızlı nüfus ar­tı­şı ne­de­niy­le ge­çim­lik ta­rım­sal üre­ti­min yet­mez­li­ği zor­la­yı­cı ne­den­ler­den biri oldu. Ve­rim­siz tarım alan­la­rı­nın yanı sıra ta­rım­da­ki ma­ki­ne­leş­me kır­sal­da büyük bir iş gü­cü­nü açığa çı­kar­dı. Bu­nun­la bir­lik­te kent ya­şa­mı­nın çe­ki­ci­li­ği de önem­li ne­den­ler­den bi­ri­dir.

Bek­len­me­dik doğa olay­la­rı göç­le­re neden ola­bi­lir. Dep­rem bun­lar­dan bi­ri­dir. Ül­ke­miz­de bu­nun­la il­gi­li ye­ter­li ör­nek­le­re tanık olun­muş­tur. Aynı şe­kil­de afet kap­sa­mın­da sel fe­la­ke­ti ve yan­gın­lar­da et­ki­li ol­muş­tur. Sos­yal ve si­ya­sal ne­den­ler­le or­ta­ya çıkan göç­ler­de iç sa­vaş­lar(etnik ve din­sel ne­den­le­re da­ya­lı ça­tış­ma­lar), iş­gal­ler önem­li et­ken­ler­den­dir. Eko­no­mik ne­den­le­rin önde ge­le­ni ye­ter­siz ya­tı­rım­lar ne­de­niy­le is­tih­dam so­ru­nu­dur. Ge­liş­me­miş veya ge­liş­mek­te olan ül­ke­le­rin iç pa­zar­la­rı em­per­ya­list ül­ke­le­re açık­tı , ge­liş­miş ül­ke­le­rin pa­zar­la­rı yok­sul ülke emek­çi­le­ri­ne ka­pa­lı­dır.

 

İç göç­le­rin hızla art­ma­sı, bir­çok so­ru­nu da be­ra­be­rin­de ge­tir­miş­tir. Kent­ler nüfus ar­tı­şı­nın ge­tir­di­ği so­run­la­rı çö­ze­me­miş­tir. Kır­sal­dan kent kır­sa­lı­na akı­şın ardı ar­ka­sı ke­sil­me­miş­tir. Kent kır­sa­lın­da alt yapı so­ru­nu, eği­tim ve sağ­lık so­run­la­rı gü­ven­lik ve iş­siz­lik so­ru­nu bü­yü­müş­tür.

 

Göç, in­san­la­rın doğup bü­yü­dük­le­ri yer­den ay­rıl­mak zo­run­da kal­ma­la­rı­dır. İnsan­la­rın ya­şam­la iliş­ki­li tüm bağ­la­rı­nı ko­pa­ra­rak bir bi­lin­me­ze yö­nel­me­le­ri ha­li­dir dış göç. Böyle bir zo­run­lu­luk için be­lir­le­yi­ci neden iç savaş ve iş­gal­dir. İç savaş evini, kö­yü­nü, böl­ge­si­ni ve hatta ül­ke­si­ni terk etme zo­run­lu­lu­ğu­nu da­ya­tır(!) Bu ağır be­de­li olan ey­le­min adı mül­te­ci olmak yani, va­tan­sız ol­mak­tır. Mül­te­ci olmak, dini, dili, örfü ve adet­le­ri fark­lı olan bir ya­pı­da ya­şa­ma tu­tun­ma ça­ba­sı­dır. Buna eği­tim­li bi­rey­ler­de da­hil­dir.

Beyin göçü ve ser­ma­ye sa­hip­le­ri­nin ül­ke­si­ni terk et­me­si ül­ke­nin kan kay­bı­nı işa­ret eder. Göçen beyin ge­liş­me­miş veya ge­liş­mek­te olan ül­ke­nin kay­be­di­len zen­gin­lik kay­na­ğı­dır. Ye­tiş­kin bir beyin ya­rat­mak için har­ca­nan top­lum­sal ma­li­yet hiç­bir ko­şul­da azım­sa­na­maz. Ye­tiş­miş bir ele­ma­nı işsiz bı­rak­mak, onun ül­ke­si­ni terk et­me­si için ye­ter­li bir neden ol­mak­ta­dır.

Yu­ka­rı­da­ki vur­gu­la­ma­lar­da özel­lik­le yok­sul­luk ve yok­sun­luk­la­rın be­lir­le­yi­ci ol­du­ğu­nu vur­gu­la­ma­ya ça­lış­tık. Yok­sul­la­rın gö­çü­nü an­la­mak kolay, var­sıl­la­rın gö­çü­nü an­lam­lan­dır­mak pek kolay değil. Dünya Zen­gin­le­ri ve Göç Tren­le­ri araş­tır­ma­sı­nın açık­la­dı­ğı so­nuç­lar çok il­ginç­tir: 2016 yı­lın­da 82 bin kişi başka ül­ke­le­re göç­müş. En yük­sek sa­yı­da göç Fran­sa’da olmuş. Göçen mil­yo­ner sa­yı­sı 12 bin. Bu göçün ne­de­ni gelir ver­gi­le­ri­nin yük­sek ol­ma­sı. Göçte en yük­sek oran­lı artış Tür­ki­ye’de gö­rül­müş­tür. Tür­ki­ye’den göçen 6 bin mil­yo­ne­rin ge­rek­çe­si ço­cuk­la­rı­nın eği­ti­mi ve gü­ven­lik ola­rak sap­tan­mış. Bu ge­rek­çe­ler ül­ke­nin için­de bu­lun­du­ğu du­ru­mu yan­sıt­mak­ta­dır. De­mok­ra­tik­lik ve la­ik­lik be­lir­le­yi­ci ne­den­ler. Hu­ku­kun, ada­le­tin ve ana­ya­sa­nın yok sa­yıl­dı­ğı bir yerde gü­ven­lik­ten söz etmek olası gö­zük­me­mek­te­dir.

Ka­zan­ma yüz­de­si yük­sek olan ge­liş­mek­te olan ül­ke­ler­de bazı bi­rey­ler, yaşam ko­şul­la­rı­nın daha iyi ol­du­ğu ül­ke­le­ri(Çin ve Hin­dis­tan­lı mil­yo­ner­ler) ter­cih et­me­le­ri faz­la­ca ya­dır­ga­na­maz.

Sözcü ya­za­rı Nedim Türk­men’in vur­gu­la­ma­la­rıy­la ya­zı­mı­zı nok­ta­la­ya­lım: “Bir ül­ke­nin va­tan­daş­la­rı ne­re­de ise top yekûn ge­lecek en­di­şe­si­ne ka­pıl­mış, doğ­duk­la­rı, bü­yü­dük­le­ri, aşık ol­duk­la­rı, ev­len­dik­le­ri, ço­cuk­la­rı­nın doğ­du­ğu, anne ve ba­ba­la­rı­nın me­zar­la­rı­nın bu­lun­du­ğu (.......), 50 ya­şın­dan sonra terk etme du­ru­mu­na gel­miş ise, bunun so­rum­lu­su kim­dir?”

Ferhan Ercan

Ferhan Ercan

Ferhan Ercan Hakkında