20 Kasım 2017

RSS Facebook Twitter Linkedin Digg Delicious

Cuma, 03 Kasım 2017 13:41

İ T İ B A R…

Yazan  Ferhan Ercan

İ T İ B A R…

 

İtibar kulağa hoş gelen bir sözcük ama irdelenmesi gerek. İtibarın algısında istenildik, güven, özenti, saygı ve sevgi var. Güven tüm beklentilerin kaynağı olarak değerlendirilebilir. Saygı ise, olumlu algıların ürünüdür. Evrensel olan temel hakların yaşama geçirilmesi saygı ile hoşnutluğu yani, sevgiyi besler. Güven olgusu kararlı ve tutarlı bir yapı için öngörülebilirliği içerir. Pozitif beklentiler itibar olgusunun saygınlığı ile ilgilidir.

İtibar bir “tür” milliyetçiliğinin ürünüdür. Hayvanlar için itibar güçlülüğü işaret eder. Bitkiler için itibar ender olmak ve görkemliliktir. Cansız varlıklarda itibar, insanların onlara biçtiği değerlerle ilgilidir. Değerin ise, az bulunurlukla ve güç elde edilmekle ilişkisi var. Değerli olan az bulunur olan ve benzerlerinden çok farklı olan(yaratı katkısı) şeyler için yapılan bir değerlendirmedir.

İnsan türü için itibar, kişiler için olabilir, kurumlar için olabilir, devletler için olabilir. Ayrıca bireylerin ustalıkla akılla ve yüreklerini katarak ürettikleri şeyler için değer anlamında bir itibardan söz edilebilir. Ulusların varlıklara ve yaşamlara karşı saygın davranışları da aynı kapsamda değerlendirilebilir.

Kişi için itibarsızlık, onursuz davranışları nedeniyle saygınlığını yitirmesidir. Güvenirliği olmayan kişi saygın değildir. Hırsızlık, dolandırıcılık, yolsuzluk, yalancılık, aşırı çıkarcılık, haksızlık, hukuksuzluk kişilerin itibarını yerle bir eder.

Bir demokratik hukuk devletinde bir kurumun güvenirliğini yitirmesi o kurumu itibarsızlaştırır. Kurumlar için itibarın ölçüsü; yaşama ilişkin temel haklara karşı saygıdır. Bu saygı bireylerdeki güveni artırır.

Devlet için itibar laik ve demokratik olmakla başlar. Demokratik devlette fırsat eşitliği, laik devlette ise inanç özgürlüğü söz konusudur. Bu nedenle laiklik inancın güvencesidir. Aynı zamanda hukukun üstünlüğünü yaşama geçirmeyen bir devlette itibardan söz etmek güçleşir. Örneğin; Kurtuluş Savaşı ve yeni bir cumhuriyetin kuruluşu devlete çok büyük itibar sağlamıştır.

Bir ülkede hak, hukuk ve adalet gözetilerek adil paylaşım yapılır ve fırsat eşitliği gözetilerek liyakate önem verilirse, o ülkede devletin itibarı sıradan vatandaşların itibarları toplamından oluşur. Herhangi bir ülkede anayasal düzene karşı devlet gücü hukuka aykırı kullanılıyor ise, muhalif vatandaşlara sözde yargı pusuları kuruluyor ve kişiler temel haklardan yoksun bırakılıyor ise, o koşullarda itibardan söz etmek mümkün olmaz. Bu tür olaylar öteki devletler tarafından dikkatlice izlenir. Bu gibi olayların yarattığı algılar sonuçta ülkeye fatura edilir. Bu şekilde yitirilen itibarlar gerekliliği tartışmalı yol yapımı, hava alanı inşası veya köşk veya saray yapımlarıyla geriye kazanılamaz aksine; bu girişimler son itibar kırıntılarını da silip süpürür:

Aykut Erdoğdu, : “Müteahhitlere 2018 yılında, 6.2 milyar lira garanti ödemesi yapılacak. Garantiler birçok bakanlık bütçesini geçti. Bu ödemeler önümüzdeki yıllarda bütçeye çok daha büyük yükler getirecek” dedi.

Ulaştırma projelerine verilen garantiler için 3.6 milyar, şehir hastanelerine verilen garantiler için ise 2.6 milyar olmak üzere 2018 yılı bütçesinde 6.2 milyar liralık ödenek ayrıldığını belirten Erdoğdu yaptığı açıklamada şunları söyledi:

“Yap-işlet-devret modeli ile ve halkın cebinden kuruş çıkmadan yaptırıldığı söylenen projeler hizmete girdikçe ödenecek garanti rakamları katlanarak büyüyecektir. Dövize endeksli olduğu için, bu ödemeler önümüzdeki yıllarda bütçeye daha da büyük yükler getirecek. AKP'nin şehir hastaneleri, köprüler, otoyollar ve tüneller gibi rant projelerine verdiği garantilerin birinci yıl ödemesi, şimdiden bakanlık bütçeleriyle yarışır hale geldi.” Erdoğdu, bir elin parmaklarını geçmeyecek sayıdaki yüklenici firmaya 2018'de yapılacak garanti ödemelerinin 29 ayrı bakanlık bütçesinden daha büyük olduğunu belirterek “Mega projelere ödenecek garanti tutarı, 5 Gümrük Bakanlığı, 5 TBMM, 4 Başbakanlık bütçesine denk” dedi.

 

Saygı, kendi dışındakilere karşı duyulan duygu ve davranışların karşılığıdır ki; bu itibarı işaret eder. Bir yönetimin kararlılığı, tutarlılığı ve güvenirliliği yok ise; itibarının olması mümkün değildir!

Ferhan Ercan

Ferhan Ercan

Ferhan Ercan Hakkında