rkek yazılım mühendisleri" hani şu kendilerini dijital düzenin tanrısı sayanlar (aman yavaş sizden büyük dijital oligarklar var; aman Musk, Gates, Bezos efendileriniz duymasınlar!).
Siri, Alexa, Cortana adları taşıyan kadın sesleri var. Üstelik onlar günümüzün feministleri gibi dik başlı, özgüvenli değiller; köle, cariye, halayık benzeri yalnızca verilen buyruklara uyacak biçimde kodlanmışlar. Kesinlikle; kibar, sabırlı, kesinlikle “yeter artık” demiyorlar. Ola ki verdiğiniz komuta istediğiniz karşılığı alamadıysanız; kesinlikle sizinle tartışmaya girmiyorlar ve “üzgünüm, sizi yanlış anladım” diyerek gönlünüzü alıyorlar.
“Kadın, emir dilinden anlar; erkek, komut verendir.” ya da "kadın köle, erkek efendidir" subliminal ileti mi veriyorlar? Erkek egemen toplumu yeniden, yeniden ve daha da güçlü oluşturmak için bilinçaltlarına girip, kadınları dijital ortamda da gerçek yaşamda da "ikinci sınıf" konumuna yerleştirmek mi istiyorlar?
-
öle; çalışırken dünyayı değiştirir, ürettikçe kendi gücünün ayırdına varır ve uzun dönemde özgürleşme birikimi kölede gelişir.
Çünkü o kodluyor, yapay zeka yanıtlıyor, kadın simülasyonu ki onlar Siri, Alexa, Cortana adlarıyla kodlanmış dijital hizmetkarlar, köleler... Dolayısıyla bu beyler “Ben yarattım” havlarında dolaşan kasıntı beyler...
Geleneksel proleterya ya da işçi sınıfı, fabrikada bant başında ter dökerdi; bugünün yazılımcısı açık ofiste gözleri kan çanağına dönmüş olarak kod döküyor. Aralarındaki ayrıma gelince; proleterya kendine işçi der, sendika, emeklilik, sosyal güvence düşleri kurardı; prekarya prensler ise LinkedIn’de “rockstar engineer” yazıp kendini özgür bireyler sanıyorlar.
Bugün düşünür Hegel aramızda olsa büyük bir olasılıkla şöyle derdi:
“Efendi olduğunu sanan bu zat, aslında efendinin efendisine –sermayeye– kölelik ediyor.”
Ne acıdır ki erkek yazılım mühendisi; kendi güvencesizliğini, güçsüzlüğünü kadınlar üzerinde küçük efendilikler kurarak onarmaya çalışıyor. Gerçek dünyada patronuna karşı çıkamayan, eleştirilerine boyun eğen adam; dijital dünyada kadın sesli bir harem kuruyor. Kim bilir belki de ezikliğini böyle unutuyor, kendini böyle avutuyor;
Kuşkusuz bu tasarım seçimleri rastlantısal değil. Bir evde erkek çocuk düşünelim; annesine sesleniyor: “Anne su!” ve sonra dijital ortamda da Alexa’ya sesleniyor: “Alexa, müzik aç!” ve sonra Siri’ye sesleniyor: “Siri, babamı ara!”
Gerçek ya da dijital ortamda; çocuk ya da yetişkin erkeklerin yaklaşımı hep aynı, emir verecekler. Arada değişik olan nedir? Gerçek yaşamda anne ya da evliyken eş, dijital ortamda da dijital anne, dijital köle, dijital abla vs. Çünkü erkek çocukluğunda; kadınlara karşı böyle konuşmayı öğrenmiş ve bunu doğal olarak algılıyor. Dijital ortamda da aynı ilişkiyi bekliyor. Bu arada gün boyunca patronundan azar işiten, müşteri karşısında eğilip bükülen "sözde" dijital beyefendi, akşam eve geldiğinde, Alexa’ya karşı efendi olmakla yetinmek zorunda kalıyor. Sonuç olarak; Oligark, yazılımcının emeğini sömürüyor. Yazılımcı, dijital kadın asistanı tasarlıyor. Erkek kullanıcı, hem gerçek kadınlara hem dijital kadınlara emir vererek; kendisinin güçlü olduğunu sanıyor . Buradaki sınıf piramidinin en altına kim düşüyor? Hem kadınlar, hem de kadın olarak simüle edilmiş yapay zekâlar.
varsayılan sesleri kadın olmak zorunda da değildir ya da kullanıcıya baştan birkaç seçenek sunulmalı; kadın, erkek, nötr, çoklu ses gibi... Daha da önemlisi “Emriniz olur” yerine “Birlikte bakalım” tonuna geçilebilir. Belki "efendinin istediği her şeyi yapmayan köle düşüncesi" bazı erkek egolar için travmatik olabilir; ama demokrasi böyle bir şeydir.. Kadınlar gerçek yaşamda varlıklarını kanıtlamak için yüzyıllarca savaşım vermiştir. Bugün dijital ortamda kadını bir köle gibi simüle etmek; ne bilimsel anlamda, ne toplumsal cinsiyet eşitliği bağlamında hoş görülecek bir uygulama değildir. İvedilikle, tez günde “Kadın sesli köle tasarlama" kodlamalarına son verilmelidir.