Kent Hakkı Sa­tı­lık De­ğil­dir!

Didim’de ka­mu­ya açık kıyı ala­nı­nın sa­tı­şa çı­ka­rıl­ma­sı tar­tış­ma ya­rat­tı. Uzun yıl­lar­dır hal­kın din­len­me, yü­rü­yüş ve sos­yal­leş­me alanı ola­rak kul­lan­dı­ğı böl­ge­nin el de­ğiş­tir­me­si, “kent hakkı” tar­tış­ma­la­rı­nı ye­ni­den gün­de­me ta­şı­dı. Didim Der­ne­ği, ala­nın yal­nız­ca bir ta­şın­maz değil, top­lum­sal ya­şa­mın önem­li bir par­ça­sı ol­du­ğu­nu vur­gu­la­ya­rak satış ka­ra­rı­na tepki gös­ter­di. Açık­la­ma­da, kı­yı­la­rın kamu ya­ra­rı doğ­rul­tu­sun­da ko­run­ma­sı ge­rek­ti­ği be­lir­ti­lir­ken, yet­ki­li­le­re sa­tış­tan vaz­ge­çil­me­si çağ­rı­sı ya­pıl­dı. Didim Der­ne­ği’nin yap­tı­ğı basın açık­la­ma­sı :

Kent Hakkı Sa­tı­lık De­ğil­dir!
Mül­ki­ye­ti Sos­yal Gü­ven­lik Ku­ru­mu (SGK) adına ka­yıt­lı gö­rü­nen kı­yı­da­ki söz ko­nu­su alan, uzun yıl­lar­dır, kent­li­nin nefes al­dı­ğı, de­niz­le bu­luş­tu­ğu nadir ka­mu­sal alan­lar­dan bi­ri­dir.

Ço­cuk­la­rın oy­na­dı­ğı, yurt­taş­la­rın yü­rü­yüş yap­tı­ğı, göl­ge­sin­de din­len­di­ği bu alan; ortak ya­şa­mın, kent bel­le­ği­nin ve top­lum­sal bağ­la­rın önem­li bir par­ça­sı­dır.

Her ne kadar plan­lar­da “park” değil “gü­nü­bir­lik tesis alanı” ola­rak ta­nım­lan­mış olsa da, bu durum ala­nın ka­mu­sal ni­te­li­ği­ni or­ta­dan kal­dır­maz. Ak­si­ne, bu tür alan­lar do­ğa­sı ge­re­ği hal­kın eri­şi­mi­ne açık, ka­mu­sal fay­da­yı ön­ce­le­yen ve kı­yı­la­rın ortak kul­la­nım il­ke­si­ne uygun bi­çim­de ko­run­ma­sı ge­re­ken alan­lar­dır. Ancak bugün karşı kar­şı­ya ol­du­ğu­muz tablo, bu ka­mu­sal ni­te­li­ğin göz ardı edi­le­rek ala­nın sa­tı­şa çı­ka­rıl­mak is­ten­me­si­dir.
Sa­tı­şa konu edi­len bu yer, yal­nız­ca bir ta­şın­maz de­ğil­dir. Yıl­lar­dır in­san­la­rın sos­yal­leş­ti­ği, din­len­di­ği, anı bi­rik­tir­di­ği; Didim hal­kı­nın gün­de­lik ya­şa­mı­nın ay­rıl­maz bir par­ça­sı ha­li­ne gel­miş bir ka­mu­sal me­kân­dır. Bu ala­nın el de­ğiş­tir­me­si, yal­nız­ca mül­ki­ye­tin devri an­la­mı­na gel­mez; aynı za­man­da hal­kın ortak kul­la­nım hak­kı­nın elin­den alın­ma­sı an­la­mı­na gelir.

Tam da bu nok­ta­da, ne­oli­be­ral kent­leş­me an­la­yı­şı­nın ya­rat­tı­ğı tah­ri­ba­tı açık­ça gör­mek ge­re­kir. Kenti bir yaşam alanı ol­mak­tan çı­ka­rıp bir ya­tı­rım ve rant nes­ne­si­ne in­dir­ge­yen bu yak­la­şım, ka­mu­sal alan­la­rı “değer üret­me­yen boş­luk­lar” ola­rak gör­mek­te; satış, özel­leş­tir­me ve ya­pı­laş­ma yo­luy­la pi­ya­sa­ya aç­ma­yı meş­ru­laş­tır­mak­ta­dır. Oysa bu alan­lar, top­lu­mun ortak ha­fı­za­sı­nı, sos­yal iliş­ki­le­ri­ni ve yaşam ka­li­te­si­ni ta­şı­yan en kıy­met­li ka­mu­sal ze­min­ler­dir.
Bugün bu kıyı ala­nı­nın sa­tı­şı­nı sa­vun­mak, yarın kı­yı­lar­da ka­mu­sal alan bu­la­ma­ma­yı ka­bul­len­mek de­mek­tir. So­rul­ma­sı ge­re­ken temel soru şudur: Kağıt üze­rin­de­ki plan ka­rar­la­rın­dan ba­ğım­sız ola­rak, hal­kın yıl­lar­dır sa­hip­len­di­ği ve aktif bi­çim­de kul­lan­dı­ğı bir alanı elin­den almak ne kadar doğ­ru­dur?
Bu ne­den­le çağ­rı­mız net­tir:

Satış ka­ra­rın­dan der­hal vaz­ge­çil­me­li­dir. Ala­nın mev­cut kul­la­nım bi­çi­mi ve top­lum­sal de­ğe­ri dik­ka­te alın­ma­lı; kıyı, ger­çek­ten ka­mu­nun kul­la­nı­mı­na hiz­met edecek şe­kil­de ko­run­ma­lı­dır. Kent­ler yal­nız­ca plan ka­rar­la­rın­dan iba­ret de­ğil­dir. Kent top­rak­la­rı, in­san­la­rın ha­ya­tın­da­ki ye­riy­le anlam ka­za­nır. Didim Der­ne­ği ola­rak kent hak­kı­mız­dan ve kent­sel kamu alan­la­rı­mız­dan vaz geç­me­ye­ce­ği­mi­zi bir kez daha dile ge­tir­mek is­te­riz.
- Nefes alan­la­rı­mız sa­tı­la­maz!
- Ranta değil, halka aç!

Didim Der­ne­ği
Yö­ne­tim Ku­ru­lu

HABER : ERGUN KORKMAZ