Yeni bir şarkı, daha iyi bir şarkı,
Ey dostlar, size şiir yazmak istiyorum!
Burada şimdi yeryüzünü artık,
Cennet yapmak istiyoruz.
Bu dünyada mutlu olmak,
Ve sıkıntıdan kurtulmak,
Gökyüzünü bırakmak istiyoruz,
Meleklere ve serçelere.
Heinrich Heine, 1844, Kış Masalı
Kadınlar Günü’nde mutlaka anılması gereken kadın, Marie Juchacz. 15 Mart 1879 tarihinde Landsberg/Warthe’de dünyaya geldi,28 Ocak 1956 yılında Düsseldorf’da vefat etti.
Almanya’da kadın hareketleri 1920 yılında Birinci Dünya Paylaşım Savaşı’ndan sonra başladı.
Savaşta yaralanan askerlere, yoksulluk çeken ailelere yardım amaç güdülüyordu. Bu nedenle Marie Juchacz İşçi Sosyal Yardım Kurumu’nu yol arkadaşlarının desteğiyle kurdu. Arbeiterwohlfahrt yoksullara yardım amacıyla başladı. Sonra politikada da aktif olarak rol aldı.
Almanya Sosyaldemokrat Parti (SPD) Milletvekili ve Başkanı olan August Bebel çok okunan Kadın ve Sosyalizm kitabını 1879 yılında yazmıştı. 1891 yılında kadın haklarını kuruma mücadelesine ilk adım attı. Kadınlara seçme seçilme hakkı verilmeliydi, Kadın haklarını erkeklerle eşit kılmayan kanunlar kaldırılmalı, diyordu. Kitabı yasaklanmasına rağmen gizli okundu, elden ele veriliyordu.
Evinde kadın erkek eşit şekilde yaşıyordu. Kendisi politika yapıyor, eşi Julie Bebel tüm aile geçimini, düzeni idare ediyordu. O zaman partinin sekreteri yoktu, eşi onu da omuzuna yüklenmişti.
Yazdığı kitap yasaklanıyor, sözleri kaysere hakaret sayıldığı için arada bir göz altına alınıyor. Eşi aile firmasını da yürütmek zorunda kalmıştı. Politikada adı milletvekili olduktan sonra duyuldu.
August Bebel özel hayatında yaşadığı kadın erkek haklarının eşit olduğu ortamdan hareket ederek, Almanya’da kadın hakları için mücadeleye devam etmiştir, parti yol arkadaşları onu desteklemiştir.
Bu mücadelenin ürünü olan Marie Juchacz Mecliste ilk konuşan Milletvekili oldu, konuşması 256 saniye sürmüştü, tarih
19 Şubat 1919. Kısa bir müddet önce kadınlar seçilme hakkı almıştı, parlamentoda 37 kadın milletvekili vardı.
14 yaşında Halk okulunu bitirdikten sonra önce hizmetçi, hasta bakıcı olarak çalıştı. Biriktirdiği parayla terzi karnesi aldı. 13 Aralık 1919 tarihinde İşçi Sosyal Yardım Kurumu’nu kurdu. Hitler’in Nationalsozialistin (NSDAP)Partisini eleştiren, tehlikeyi gören ilk politikacıydı. 1933 yılında birçok Sosyal Demokrat Parti (SPD) milletvekili gibi yurdu terk ederek sürgüne gitti. Önce Fransa’ya, Fransa Hitler tarafından zapt edilince Amerika’ya. 1949 yılında Almanya’ya geri döndü ve kurumun onur başkanlığına devam etti.
1933 yılında Sosyal Demokrat Partisi (SPD) yasaklanıp tüm ülkede tamamen kapatılır. Altı bin civarında Sosyal Demokrat aktif üyeler sürgüne gider. Sürgünde açlık, sefalet içinde yaşarken bile hürriyet, adalet, işçi, kadın eşit haklar için mücadeleyi elden bırakmadılar. İkinci Dünya Paylaşım Savaşı sonrası Almanya’ya geri döndüler, ülkeyi yeniden inşa etmek için çalışıp, mücadele ederler. Yurtta kalanlar ise ya hapiste ya ölümle cezalandırıldı.
İşçi Sosyal Yardım Kurumu (Arbeiterwohlfahrt) altmış yıllarında konuk işçi olarak gelen ilk Türk işçilerine her konuda yardım etti. Bu kuruluşun açtığı çocuk yuvaları sayesinde Türk işçi anneleri çalışabildi. Çocuklar bavul gibi iki ülke arasında gidip gelmiyordu artık.
AWO nezdinde kurulan bu kreş, çocuk yuva, ana sınıflarına Türkiye’de lise veya dengi okullarda okumuş, ama Siemens gibi fabrikalarda çalışan Türk kadınlarına kurs açarak, eğitmen olarak görevlendirdi. Açtıkları danışma merkezlerinde Almanya’da üniversite eğitim öğretim gören Türk öğrencileri de tercüman olarak çalışıyorlardı.
AWO Almanya’da gönüllü çalışanlar hariç 210 bin elemanla oldukça büyük işverendir. Berlin’de beş bin üyesi sekiz bin beş yüz çalışan elemanı var. Kasım 2023 tarihinde 25. Genel Kurulda kuruma Berlinli SPD politikacı Ülker Radzivill Berlin AWO Başkanı olarak seçildi. Yönetim Kurulunda beş asil iki yedek üye var.
Hedef şimdi gelecek için sürekli çalışmak. Sosyal yardıma ihtiyaç olan her yerde ve ortamda AWO çalışanları var. Özürlü, yaşlı huzur evlerinde, çocuk yuvalarında, okullarda, hastanelerde bu sosyal yardım kurumundan yardım alınır.
Ülker Radzivill seçildikten sonra kendisine verilen güven için teşekkür etti. Toplumu birleştirme önemli, problemleri ancak birlikte çözebiliriz. Ailede ve toplumda zayıf olanlara yardım etmeye devam edeceğiz. Berlin gibi çeşitli kültürden gelen renkli bir cemiyette deneyimlerini uygulayacağını konuşmasında açıkladı. Toplumda pozitif rol alınırsa değişme mümkün olabilir ve böylece şehrimizde problemler çözülebilir.
AWO 1919 yılında kurulduğunda 107 yıl sonra Berlin’de Türk kökenli bir başkan olacağını ve programında iklimin değişimiyle ilgili konunun önemli olacağı düşünülmemişti. Bugün çoğu artık hayatta olmayan ilk Türk işçi nesil 65 yıl önce hayal dahi edemezdi.
Ülker Radzivill 1966 yılında Fethiye’de doğdu. 2001 yılından beri SPD milletvekili olarak Berlin Parlamentosunda görev yapıyor. Politikada ve AWO Başkanlık görevinde başarılarının
devamını candan diliyorum.
“Seçemeyiz, seçilemeyiz, ama biz kadınlar protesto/mücadele etmeye devam ederiz.”
Julie Bebel
“Önemli olan uzun ömür değil, hayatına doğru bulduğun şekilde devam edebilmektir.”
Regine Hildebrandt, 1996
“Kim yarın güvende olmak istiyorsa, bugün reform yapılması için mücadele etmek zorundadır.”
Willy Brandt, 1972
Hoşça kalın!
Kaynaklar:
Arbeiterwohlfahrt, Wikipedia