O ülkelerde üretim yoktur ama tüketim doruklardadır.
Azgelişmişlik; aklın, ölçünün, önceliklerin ve utanma duygusunun gelişememesidir.
Evde yiyecek yoksa salonun tavanına "taksitle satın alınmış" kristal avize takılır.
Kazancı asgari ücretle yaşama düzeyinde olmasına karşın halk borçla varsıl görünmeye uğraşır.
Belki de varsıl olmaktan bile daha önemlidir.
Eğitim düzeyleri düştükçe diplomalarının çerçeveleri kalınlaşır.
Bir otomobil binmek için değil; komşuya nispet yapmak için evin kapısı önünde sergilenir.
onra da yıllarca "özentilik için, gösteriş için, nispet için, desinler için" satın alınan o nesnelerin borcu ödenir.
Devletlerin de gösteriş merakı vardır.
ışarıdan bakanların da dikkatini çeker.
ir fincan kahveye, bir aylık kahve parası öder. Bir çantaya, birkaç aylık maaşını bırakır. Bir telefona, neredeyse bir yıllık birikimini verir. Sonra da bu tüketim çılgınlığına “yaşam tarzı” denir.
aşamın yerini alan bir gösteriş tarzıdır.
zgelişmiş ülkelere yalnızca mal satmazlar. Kimlik satarlar. Statü satarlar. Ayrıcalık duygusu satarlar. Daha açık bir anlatımla; yalnızca cep telefonu değil, “sen başkalarından farklısın” duygusu satarlar. Yalnızca otomobil değil, “sen artık üst sınıftasın” yanılsaması satarlar. Yalnızca giysi değil, “sen değerlisin” avuntusu satarlar.
şte gösteriş ekonomisi de böyle oluşur.
ma boşluk kapanmaz. Çünkü hiçbir çanta insanın değer duygusunu tamamlayamaz. Hiçbir otomobil kültür eksikliğini gideremez. Hiçbir gösterişli konak, gelişmişlik sağlayamaz. Hiçbir gökdelen, adaletsizliği örtemez. sizi; gelişmiş ülkelerin açık pazarı yapar.
ağırmaz, göze sokmaz, konvoylarla dolaşmaz, açılışlarda kesilen kırmızı kurdele metrajıyla ölçülmez.
Üretmeden tüketiyor, kazanmadan harcıyor, gelişmeden gelişmiş görünmeye çalışıyoruz. Sonra da bizi neden yolunacak kaz olarak gördüklerini anlamaya çalışıyoruz.
ma kazı pazara çıkaran, boynuna kurdeleyi bağlayan ve “Bakın ne kadar varsılım, varlıklıyım!” diye bağırtan düzeni de biraz olsun sorgulamak gerekir. Çünkü gelişmişlik, başkalarının gözünü kamaştırmak değildir.
Gelişmişlik; hiç kimsenin gözünün başkasının tabağına kaymadan, başkasının yediği lokmaları saymadan yaşayabildiği hakça, insan onuruna yakışır bir toplum düzeni oluşturabilmektir.