Almanya Sosyal Demokrat Parti (SPD) Willy Brandt döneminde toplumda sosyal adaleti ve sosyal dayanışmayı sağlıyordu. Özellikle emeğiyle geçinen dar gelirli insanlar için sosyal eşitliği sağlamak için gerekli yasaları çıkarıyor ve siyasi önemler alınıyordu. Parti kuruluş hedefi demokratik toplum düzenini oluşturuyor. Temel ilkelerinden biri de dünyada barışı sağlamak ve korumak sorumluluğunu üstleniyordu.
Parti içinde zamanla temel ilkeleri savunanlarla kapitalist sistemle bütünleşmeyi arzu edenler arasında fikir ayrılığı başladı.
1998-2005 yılları arasında Gerhard Schröder Federal Almanya Başbakanı (SPD) olunca Yeşiller partisiyle koalisyon kuruldu.
1980 yılından itibaren parti ana ilkelerden adım adım uzaklaştı. Batılı gelişmiş ülkelerde işçi sınıfı kalmadığı, artık işçilerin orta sınıf olduğu ileri sürüldü. İşsizlik parası azaldı, sosyal haklar kısmen kaldırıldı. Direnç gösteren işçi sendikalarıyla ilişkiler bozuldu.
Sosyal Demokrasi temel felsefe ve ilkeleriyle bağdaşmayan bu politikaya karşı çok sayıda parti üyesi ayrıldı. Yüzde kırka ulaşan oyları bugün yirmiye bile bazı eyaletlerde ulaşamıyor.
Batı Almanya’da (SPD) partiden istifa edenler, İş ve Sosyal Adalet – Arbeit und soziale Gerechtigkeit- Die Wahlalternative – adıyla 3 Temmuz 2004 tarihinde önce bir dernek kuruyorlar, daha sonra 22 Ocak 2005 tarihinde dernek parti olmaya geçiş yapıyor, böylece Sol Parti kurulmuş oldu.
16 Haziran 2007 tarihinde Doğu Almanya’da daima hükümeti idare eden SED partinin değişmiş devamı olan PDS partisiyle birleşme kararı alınıyor.
İşçi sendikalarıyla birlikte çalışan parti sosyal adalet ve dayanışma amacı güdüyor, yani kapitalist etkisi olmadan zamana uygun İşçi Partisi sayılıyor. Tarihçi Jochen Weichold böyle özetliyor.
Sol Parti’ye yakın olan vakıf Rosa-Luxemburg. Partiye çok çeşitli sol görüşlü gruplar, akımlar üye oluyor.
Partide en tanınmış isimler Oskar Lafontaine SPD’den gelme, Gregor Gysi, önce SED sonra PDS olan partiden – Sol Parti üyesi oldu.
Lothar Bisky başkanlığı zamanında ilk Türk kökenli Sol Parti Federal Almanya Milletvekili Prof. Dr. Hakkı Keskin oluyor (2005-2009).
Eylül 1993 – Eylül 1997 yıllarında Hakkı Keskin Hamburg Eyalet Parlamentosunda SPD milletvekiliydi. Sosyal Demokrat Parti (SPD) artık geleneksel işçi sınıfı yok, işçiler orta sınıf oldu teziyle yaptığı politikada en alt sınıfta, en zor işlerde çalışan göçmen işçileri yok saymış oldu. Almanya’nın göç ülkesi olduğu yıllar sonra söylenecekti. Bu durumda SPD’den istifa etmek zorunda kaldı.
Sol Parti’nin Berlin Eyaletinde 19.000 üyesi var, parti başkanları Kerstin Wolter, Maximilian Schirmer. Berlin Kuruluş tarihi 2007. 2011 yılında 19, 2026 yılında 27 milletvekili Parlamento Meclisindeydi.
Berlin Sol Parti 2016-2023 yıllarında SPD, Yeşiller ile üçlü koalisyan hükümetinde görev yaptı, 2023 yılından beri muhalif parti oluyor.
2026 yılında Berlin Parlamento Seçiminde Sol Parti Lideri Elif Eralp yüzde 25,7 oyla birinci
parti olarak Berlin idare edecek Belediye Başkanı olma yolunda aday. Başarı yalnız Elif’in değil aynı zamanda kendisini başkan seçen ve destekleyen partisinin olduğuna vurgu yapılmalıdır. Politika bir ekip işidir tek başına kimse başaramaz.
Elif Eralp 14 Ocak 1981 tarihinde Münih şehrinde dünyaya geldi. Lise öğreniminden sonra Hamburg Üniversitesinde İkinci Devlet Hukuk sınavıyla 2009 yılında başarıyla bitirdi. 2021 yılından beri Berlin Eyalet Parlamentosunda Sol Parti Milletvekili.
2025 yılı Ekim ayında 2026 yılı Parlamento seçime hazırlanma ve kampanya yapmak üzere başkan olarak seçildi.
Seçim kampanyasında New York seçim kampanyasında Zohran Mamdani için çalışan Mority Katz’ın deneyiminden faydalandı.
Konut sorunu çözme, ayrımcılık ve ırkçılığa karşı mücadele parti programının ilk önemli maddeleriydi.
Defalarca basın açıklamasında yahudi düşmanlığı toplumun sorunudur. Sol Parti’de de vardır. Ama yahudi inancında olan Berlinliler korunacaktır, korkmalarına gerek yok, dedi.
Bu açıklaması kafi gelmiyor, Yahudi Cemiyeti, Konut şirketleri ve Alman Hristiyan Parti (CDU) Sol Partinin hükümet kurmasına engel olmaya çalışıyor.
Hükümeti kurma çabaları, görüşmeleri dikkatle takip edeceğiz.
Özetlemeye çalıştım, Federal Almanya ve Eyaletlerde Sol Parti’nin tarihinde daha fazla detaylar var elbette.
Türk Toplumu basın ve medyası Elif Eralp’ın Türk kökenli ve iltica neticesinde göçmen bir ailenin çocuğu olduğu esasına sahiplenip, sınırlama koymamalıdır. Eğer azınlık toplum sevincine sınır koymuyor, abartıyorsa bir sorun vardır. Kimliğe tek bir kişilik nitelikle sınır konmuş olur.
65 yıl sonra ailesinde göç hikâyesi olan bir hanımın Berlin Büyük Şehir İdare Eden Belediye Başkanı olması, geçmiş yıllarda idare eden Belediye Başkanlarından farklı muamele görüyorsa ki, öyle algılıyorum. Bu durumda Almanya’da normal olmayan bir göç tarihi yaşanmış sayılır ve hâlâ bir sorun var demektir. Bu yıla kadar Berlin idare eden Belediye başkanların biyografisini bu denli basın ve medyada açıklandığını hatırlamıyorum .
Gönülden arzum, normal sosyal ve politik yaşam Berlin’de başlasın ve diğer eyaletlere , Federal Almanya meclisine ve hükümetine de ulaşsın.
Hoşça kalın!
Kaynaklar:
Wikipedia; TV yayınları.
Hakkı Keskin, Kızıl Ordu Süvarisi Trabzonlu Hacı Hasan ve Yedinci Oğlu, Cumhuriyet Kitapları, İstanbul, 2022, sayfa 355/356
