Hayatın alışılagelmiş yaşam kalıpları ve sistemlerin işleyişi artık yeni gelişmelerin pençesinde
yaşam savaşı veriyor. Doğa olaylarından tutun da ekonomi, sağlık, teknoloji ve beşeri alanda
her şey radikal değişimin arifesinde. Şimdiye kadar olanlar sadece bir provadan ibaretti. Asıl
değişim ve gelişmeler bundan sonra ivme kazanacak. Eskiden insanlar değişime direnirdi.
Şimdi direnme gibi bir şansınız da yok. Yapay zekâ her şeyin içinden geçiyor. İsteniz de
istemeseniz de bir parçası oluyorsunuz. Bir de doğa olayları ve insanların üstünlük kurma
hırsları devreye girince her şey değişiyor.
***
Doğadaki atmosfer olayları kendi değişikliğini dayatırken İngiltere’deki Meteoroloji ofis
temsilcisi: " Bu yaz bize çok sıra dışı geliyor ancak iklim bu kadar hızlı değişirken artık
'olağan' bir yaz olmayacaktır. Bunu destekleyen veri ise Fransa’dan geldi. Bu yıl 1,1 milyon
dönümden fazla alan yanmış. İspanyada ise durum daha vahim 1,6 dönüm alan yanmış
durumda. Bu yangınlar daha da artacak gibi. AB yetkilileri yangınların kasım başına kadar
devam edebilir tespitinde bulunuyor. Ayrıca Avrupa da " ejderha sıcakları" nedeniyle
binlerce insan yaşamını yitirdi. Türkiye'nin de aynı risk kuşağında olduğunu belirten uzmanlar
sıcakların meteorolojik olaylarla sınırlı olmadığını halk sağlığını, ekonomiyi ve kent yaşamını
tehdit eden bir kriz haline dönüşmeye başladığını ifade ediyorlar.
***
Diğer taraftan trilyon dolara erişen servetiyle Elon Musk, yapay zekâ ile robotların sağladığı
sonsuz üretim sayesinde paranın ve işin anlamının kalmayacağını " binlerce yıldır
çabalayarak anlam bulan insanlık, böyle bir hayata uyum sağlamakta zorlanabilir. Gereksiz
hissetmek ahlaki çürümeye yol açabilir." Musk haklı çıkarsa insanlığı bekleyen başka bir
tehlike kapıyı aralıyor. Eğer bu gerçekleşirse hayat insanlar için çok sıkıcı olacak. İnsanların
hem çok zamanı olacak hem de yapacak işleri olmayacak.
***
Ya savaşlar! Artık onlar da kendi coğrafyasına sığmıyor. Avrupa, Orta Doğu ve Asya'daki
bölgesel çatışmalar şimdiye kadar birbirinden ayrı duruyordu, artık kesişiyorlar. Mesela
Ukrayna, Hazar'da İran gemisini batırdı. Kuzey Kore, Rusya'ya yine asker gönderiyor. Rusya,
Çin, İran ve Kuzey Kore arasındaki ittifak giderek güçlenirken, Türkiye’nin içinde

bulunduğu Suudi Arabistan, Pakistan arasında imzalanan Mekke Anlaşması ve İsrail-Amerika
bloku dünyada küresel bir savaşın başlayacağının ipuçlarını fazlasıyla veriyor. Yani dünyanın
gidişatı önümüzdeki yıllarda daha farklı bir duruma evrilebilir.
***
Tüm bu gelişmeler beklenirken insanların alışveriş çılgınlığı G. Kore' deki 21 yaşındaki
üniversite öğrencisi Park Seo-Hyun bir gece yemek sipariş uygulamasına girip çıktıktan sonra
yemek sipariş bağımlılığına farklı bir çözüm bulmuş. Foodnevercomes( hiç gelmeyen yemek)
uygulamasını geliştirmiş. Bu uygulamada ödeme yapmaya gerek yok. Çünkü gerçekten bir
şey almıyorsunuz. Beğendiğiniz yemekleri seçiyorsunuz. Ödeme kısmına geldiğinizde ödeme
tutarı sıfır. Kurye sanal olarak yola çıkıyor ve siz de bunu görebiliyorsunuz. Böylece çok aç
değilseniz beyniniz dopamin salgılıyor. Beyninizin bu konudaki tatmin etme bölgesi böylece
sönümleniyor. Denemeye değer…
***
Diğer taraftan Nobel Ödüllü Daron Acemoğlu’nun yeni yayımlanan “Hangi Liberal
Demokrasi?” başlıklı kitabı, liberal demokrasinin tarihsel dönüşümünü, günümüzde
sürüklendiği derin tıkanıklıkları ve bu krizden çıkış yolu olarak önerdiği “işçi sınıfı
liberalizmi” felsefesini anlatıyor. Liberal demokrasinin tıkanması, teknolojik dönüşüm ve
eşitsizlik, seçkinleşme sorunu ve işçi sınıfı liberalizmi ana temasını oluşturan kitap geleceğe
ışık tutan ve yenidünya düzenini sorgulayıp çözüm önerileri sunuyor.
Kısacası insanların yaşam yolculuğu daha hızlı ve gelişmelerin dur durak bilmediği bir zaman
dilimindeyiz. Bu durum nereye evrilecek, nasıl bir değişim ve dönüşüm bizi bekliyor
sorusuna cevap vermek o kadar kolay değil. Klasikleşmiş ifadeyle bekleyip göreceğiz...