Tu­rizm­de re­ka­bet artık yal­nız­ca deniz, kum ve güneş üze­rin­den değil; tu­ris­tin ya­şa­mı­nı ko­lay­laş­tı­ran, de­ne­yi­mi­ni zen­gin­leş­ti­ren ve tek­no­lo­ji­yi doğru kul­la­nan akıl­lı kent­ler üze­rin­den yü­rü­mek­te­dir.
Kitle tu­riz­mi­nin ge­liş­me­sin­de deniz, kum ve güneş üç­lü­sü önem­li bir etken ol­muş­tur. Ancak çok az ülke kit­le­sel tu­riz­me ha­zır­lık­lıy­dı. Ko­nak­la­ma te­sis­le­ri ye­ter­li de­ğil­di; uçak­lar ya her yere uç­mu­yor ya da en azın­dan bu­gün­kü kadar sık sefer dü­zen­le­mi­yor­du. Ay­rı­ca uçak bi­let­le­ri, ha­va­yo­lu şir­ket­le­ri­nin büyük öl­çü­de dev­let te­ke­lin­de ol­ma­sı ne­de­niy­le ol­duk­ça pa­ha­lıy­dı.
Kit­le­sel tu­riz­min baş­la­ma­sı ha­va­yo­lu sek­tö­rün­de de re­ka­bet or­ta­mı­nın oluş­ma­sı­na katkı sağ­la­dı. Ül­ke­ler, ko­nak­la­ma te­sis­le­ri ku­ra­rak hızla tu­rizm pa­za­rı­na gir­di­ler ve tu­rizm pas­ta­sın­dan pay al­ma­ya baş­la­dı­lar. Ka­tıl­dı­ğı­mız fu­ar­lar­da ve tu­rizm et­kin­lik­le­rin­de de gö­rü­yo­ruz ki, her ülke her yıl daha fazla tu­rist çe­ke­bil­mek için büyük çaba har­cı­yor.
Bu ça­bay­la bir­lik­te tu­rizm­de ken­di­ni ge­liş­ti­ren, ken­ti­ni öne çı­ka­ran ül­ke­ler artık yal­nız­ca deniz, kum ve güneş tu­riz­mi­ne bağlı kal­mak­sı­zın ha­re­ket edi­yor. Tu­rizm ül­ke­le­ri ve kent­le­ri sü­rek­li yeni ara­yış­lar içe­ri­sin­de­ler. Her kent, di­ğe­rin­den bir adım önde olmak is­ti­yor. Peki bu nasıl müm­kün ola­cak? El­bet­te ken­di­ni ge­liş­ti­re­rek. Kent­le­rin ken­di­le­ri­ni ge­liş­tir­me­le­ri, tu­rist­le­rin ön­ce­lik­le­ri­ni dik­ka­te al­ma­la­rı ge­re­ki­yor. İşte buna “akıl­lı kent­ler” di­yo­ruz.
Peki bu ön­ce­lik­ler ne­ler­dir? Bir­lik­te ba­ka­lım.
Tu­rist, git­ti­ği yerde ra­hat­lık­la se­ya­hat etmek ister. Hiç unu­ta­ma­dı­ğım bir örnek var­dır. Ham­burg’da bun­dan se­ne­ler önce bir ote­lin re­sep­si­yo­nun­da kay­dı­mı yap­tır­dık­tan sonra, oda anah­ta­rıy­la bir­lik­te bana şehir ula­şım bi­le­ti ver­di­ler. “Bu bi­let­le üç gün bo­yun­ca is­te­di­ği­niz yere gi­de­bi­lir­si­niz” de­di­ler. Böy­le­ce zor­lan­ma­dan, tek­rar tek­rar bilet alma mec­bu­ri­ye­ti ya­şa­ma­dan şeh­rin her nok­ta­sı­na ula­şa­bil­dim.
Ula­şım ko­nu­su çö­zül­dü. Şeh­rin be­lir­li böl­ge­le­rin­de ve hatta toplu ta­şı­ma araç­la­rın­da üc­ret­siz Wi-Fi hiz­me­ti bu­lu­nu­yor. Bu sa­ye­de tu­rist­ler is­te­dik­le­ri yer­den sos­yal medya pay­la­şım­la­rı ya­pa­rak şeh­rin ta­nı­tı­mı­na katkı su­na­bi­li­yor­lar.
Sık sık “Çöp­le­ri­miz top­lan­mı­yor” şi­kâ­yet­le­ri­ni du­ya­rız. Bunun da bir çö­zü­mü var. Çöp kon­tey­ner­le­ri­ne yer­leş­ti­ri­len sen­sör­ler sa­ye­sin­de do­lu­luk oranı anlık ola­rak takip edi­li­yor. Kon­tey­ner dol­du­ğun­da il­gi­li bi­rim­le­re uyarı gi­di­yor ve çöp top­la­ma araç­la­rı hızla yön­len­di­ri­li­yor.
Özel­lik­le be­lir­li dö­nem­ler­de tatil kent­le­ri ol­duk­ça ka­la­ba­lık­la­şı­yor ve araç­lar da­ki­ka­lar­ca tra­fik ışık­la­rın­da bek­le­mek zo­run­da ka­lı­yor. İşte bu­ra­da da akıl­lı tra­fik sis­tem­le­ri dev­re­ye gi­ri­yor. Yo­ğun­lu­ğun oluş­tu­ğu kav­şak­lar­da tra­fik ışık­la­rı anlık du­ru­ma göre ayar­la­nı­yor, böy­le­ce araç kuy­ruk­la­rı­nın uza­ma­sı ön­le­ni­yor, araç park yer­le­ri aynı şe­kil­de boş ol­duk­la­rın­da sin­yal­le­ri­ni ve­ri­yor­lar.
Ta­ri­hi ve kül­tü­rel de­ğer­le­rin ko­run­ma­sı da akıl­lı kent an­la­yı­şı­nın önem­li pa­ra­met­re­le­rin­den bi­ri­dir. Çünkü gü­nü­müz tu­ris­ti yal­nız­ca gör­mek değil, de­ne­yim ka­zan­mak da is­ti­yor. Do­la­yı­sıy­la de­ne­yim ta­sar­la­yan, zi­ya­ret­çi­si­ne ko­lay­lık sağ­la­yan ve yaşam ka­li­te­si­ni yük­sel­ten kent, ger­çek an­lam­da akıl­lı kent­tir.
Ne­ti­ce ola­rak; gü­nü­müz­de tu­rist­ler yal­nız­ca güzel bir man­za­ra ya da iyi bir otel ara­mı­yor. Kolay ula­şım, temiz çevre, hızlı ile­ti­şim im­kân­la­rı, ko­run­muş ta­ri­hi de­ğer­ler ve ken­di­le­ri­ne zaman ka­zan­dı­ran hiz­met­ler de bek­li­yor­lar. Tu­rizm­de öne çık­mak is­te­yen kent­le­rin bu bek­len­ti­le­ri dik­ka­te ala­rak ken­di­le­ri­ni ge­liş­tir­me­le­ri ge­re­ki­yor. Çünkü ge­le­ce­ğin tu­rizm ya­rı­şın­da ka­za­nan­lar, sa­de­ce mi­sa­fir ağır­la­yan değil, mi­sa­fir­le­ri­ne unu­tul­maz de­ne­yim­ler ya­şa­tan akıl­lı kent­ler ola­cak­tır.