2026 tu­rizm se­zo­nu kıs­men baş­la­dı. Kışın ka­pa­lı olan bazı otel­ler açıl­dı, ba­zı­la­rı ise ya­şa­nan je­opo­li­tik ge­liş­me­ler ne­de­niy­le açı­lış­la­rı­nı er­te­le­di. Se­zo­nun nasıl iler­le­ye­ce­ği henüz net değil.
Ancak açık ko­nuş­mak ge­re­ki­yor: Bizim asıl me­se­le­miz bu değil.
Tür­ki­ye’ye tu­rist gelir. Bu­gü­ne kadar geldi, yine gelir. Az olur, çok olur; bu ayrı bir tar­tış­ma. Fakat biz hâlâ yan­lış so­ru­yu so­ru­yo­ruz.
“Tu­rist ge­lecek mi?” diye sor­mak ye­ri­ne şu so­ru­la­ra odak­lan­ma­lı­yız:
Gelen tu­rist otel dı­şı­na çı­kı­yor mu?
Gelen tu­rist­ten es­na­fı­mız ne kadar ya­rar­la­nı­yor?
Tu­rist, yerel halk­la ne kadar bir araya ge­le­bi­li­yor?
Bugün kıyı böl­ge­le­rin­de sis­tem büyük öl­çü­de aynı: her şey dahil. Tu­rist otele gi­ri­yor; yiyor, içi­yor, din­le­ni­yor ve çoğu zaman otel­den dı­şa­rı çık­ma­dan ta­ti­li­ni ta­mam­lı­yor.
Ken­di­mi­ze dü­rüst­çe sor­ma­lı­yız:
Tu­ris­tin otel­den çık­ma­sı için ona ye­ter­li bir neden su­na­bi­li­yor muyuz?
Çoğu zaman hayır.
Çünkü biz tu­riz­mi hâlâ büyük öl­çü­de otel üze­rin­den ta­nım­lı­yo­ruz. Oysa tu­rizm, ote­lin dı­şın­da baş­lar. So­kak­ta, çar­şı­da, yerel ya­şa­mın için­de şe­kil­le­nir.
Biz başka bir ül­ke­ye git­ti­ği­miz­de yal­nız­ca otel­de vakit ge­çir­mi­yo­ruz. Ge­zi­yo­ruz, yeni yer­ler keş­fe­di­yo­ruz, yerel lez­zet­le­ri de­ni­yo­ruz, alış­ve­riş ya­pı­yo­ruz. Çünkü de­ne­yim arı­yo­ruz. Git­ti­ği­miz yer­ler de bize bu de­ne­yi­mi ya­şa­ta­cak ola­nak­lar su­nu­yor.
Bize gelen tu­rist de aynı bek­len­tiy­le ge­li­yor. Ancak biz çoğu zaman onun gör­mek, tat­mak, keş­fet­mek ve de­ne­yim­le­mek is­te­di­ği şeyi ye­te­rin­ce su­na­mı­yo­ruz.
Peki biz ne su­nu­yo­ruz?
En temel so­run­lar­dan biri şu: Kendi de­ğer­le­ri­mi­zi ye­te­rin­ce ta­nı­mı­yo­ruz. Ta­nı­ma­dı­ğı­mız bir şeyi an­lat­ma­mız, cazip hale ge­tir­me­miz ve eko­no­mik de­ğe­re dö­nüş­tür­me­miz de müm­kün ol­mu­yor.
Sonra da “tu­rist har­ca­mı­yor” di­yo­ruz.
Oysa tu­rist har­ca­mı­yor değil; biz onu har­ca­ma ya­pa­bi­le­ce­ği alan­la­ra yön­len­di­re­mi­yo­ruz.
Sorun tu­rist­te değil.
Sorun yak­la­şım­da.
Eğer tu­rizm­den daha fazla değer üret­mek is­ti­yor­sak, tu­ris­ti otel­den çı­ka­ra­cak ne­den­ler oluş­tur­mak zo­run­da­yız. Yerel de­ne­yi­mi gö­rü­nür, güçlü ve eri­şi­le­bi­lir hale ge­tir­me­den bunu ba­şa­ra­ma­yız.
Tu­rizm sa­de­ce tu­rist ge­tir­mek de­ğil­dir.
Tu­rizm, gelen tu­ris­te ya­şa­na­cak bir şey su­na­bil­mek­tir