12 EYLÜL 1980 ASKERÎ DARBESİ, SİYASİ LİDERLER VE BAŞBUĞ ALPARSLAN TÜRKEŞ’İN ÇİLELİ YILLARI

Türk Demokrasi Tarihinin Kara Sayfalarından Birinin Akademik ve Tarihsel Değerlendirmesi

Öz

12 Eylül 1980 askerî müdahalesi, Türkiye Cumhuriyeti siyasi tarihinde demokratik hayatı kesintiye uğratan, siyasal partilerin faaliyetlerini durduran, Türkiye Büyük Millet Meclisini fesheden ve çok sayıda siyasetçi, aydın, öğrenci ve vatandaşın ağır baskı ve yargı süreçleriyle karşı karşıya kalmasına yol açan önemli bir dönüm noktasıdır. Müdahalenin ardından Adalet Partisi Genel Başkanı Süleyman Demirel, Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Bülent Ecevit, Millî Selamet Partisi Genel Başkanı Necmettin Erbakan ve Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Alparslan Türkeş askerî yönetimin gözetimi altına alınmıştır. Ancak bu dört siyasi lider arasında Alparslan Türkeş’in yaşadığı süreç, MHP ve Ülkücü Kuruluşlar Davası nedeniyle yıllar süren tutukluluk ve ağır bir askerî yargılama sürecine dönüşmüştür.
Bu çalışma, 12 Eylül 1980 darbesinin tarihsel arka planını, siyasi liderlerin karşılaştığı uygulamaları ve özellikle Alparslan Türkeş ile Ülkücü Hareket’in 12 Eylül sonrasında yaşadığı hukuki ve siyasi süreci kronolojik olarak ele almaktadır.
Anahtar Kelimeler: 12 Eylül 1980, Alparslan Türkeş, MHP, Ülkücü Hareket, Süleyman Demirel, Bülent Ecevit, Necmettin Erbakan, askerî darbe, Türk siyasi tarihi.

1. GİRİŞ: 12 EYLÜL’E GİDEN TÜRKİYE

1970'li yılların ikinci yarısı Türkiye açısından siyasi istikrarsızlık, ekonomik sıkıntılar, toplumsal kutuplaşma ve siyasi şiddetin yoğunlaştığı bir dönem olmuştur.
Hükümetlerin kısa ömürlü olması, cumhurbaşkanlığı seçiminde uzun süre sonuç alınamaması, ekonomik sorunların ağırlaşması ve sağ-sol çatışmasının günlük hayatı etkileyecek ölçüde büyümesi siyasal sistemi ciddi biçimde zorlamıştır. Dönemin kaynaklarında, 1979-1980 yıllarında ülkede yaşanan siyasi ve ekonomik krizlerin askerî müdahale ortamını güçlendirdiği belirtilmektedir.
Bu dönemde siyasi cinayetler de toplum üzerindeki baskıyı artırmıştır. Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkan Yardımcısı Gün Sazak’ın 27 Mayıs 1980’de öldürülmesi, ardından meydana gelen olaylar, dönemin siyasi atmosferinin ne kadar ağırlaştığının önemli göstergelerinden biridir.
Türkiye, bütün bu gelişmelerin gölgesinde 12 Eylül 1980 sabahına ulaşmıştır.

2. 12 EYLÜL 1980: DEMOKRATİK SİYASİ HAYATIN KESİNTİYE UĞRAMASI

12 Eylül 1980 sabaha karşı Türk Silahlı Kuvvetleri emir-komuta zinciri içerisinde yönetime el koymuştur.
Millî Güvenlik Konseyi'nin başında Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren bulunmakta; Konsey, kuvvet komutanlarından oluşmaktaydı.
Müdahalenin ardından:
* TBMM'nin faaliyetleri durduruldu,
* Hükümet görevden uzaklaştırıldı,
* milletvekillerinin yasama dokunulmazlıkları kaldırıldı,
* siyasi faaliyetler yasaklandı,
* sıkıyönetim ülke genelinde uygulanmaya başlandı,
* siyasi partilerin faaliyetleri durduruldu,
* çok sayıda kişi gözaltına alındı ve tutuklandı.
Böylece demokratik siyasal hayat ağır bir kesintiye uğradı.
12 Eylül yönetimi kendisini devlet düzenini yeniden tesis eden bir müdahale olarak tanımlamış olsa da, sonraki yıllarda ortaya çıkan siyasi ve hukuki sonuçlar, dönemin Türkiye'nin demokrasi ve insan hakları tarihinde derin izler bıraktığını göstermiştir.

3. TÜRKİYE'NİN DÖRT BÜYÜK SİYASİ LİDERİ VE 12 EYLÜL

12 Eylül 1980 tarihinde TBMM'de temsil edilen dört önemli siyasi partinin genel başkanları;
Süleyman Demirel – Adalet Partisi
Bülent Ecevit – Cumhuriyet Halk Partisi
Necmettin Erbakan – Millî Selamet Partisi
Alparslan Türkeş – Milliyetçi Hareket Partisi
askerî yönetimin uygulamalarından doğrudan etkilenmiştir.
Bu durum tarih açısından dikkat çekicidir. Çünkü birbirlerinden siyasi ve ideolojik olarak oldukça farklı olan bu dört lider, 12 Eylül sonrasında aynı askerî yönetimin siyasal sınırlamalarıyla karşı karşıya kalmıştır.

4. SÜLEYMAN DEMİREL: HAMZAKOY'DAN ZİNCİRBOZAN'A

Adalet Partisi Genel Başkanı ve dönemin Başbakanı Süleyman Demirel, 12 Eylül sonrasında Hamzakoy'daki askerî dinlenme tesislerinde zorunlu ikamete tabi tutuldu.
Daha sonra Ankara'ya getirilen Demirel'in siyasi faaliyetleri uzun süre yasaklandı.
1981 yılında siyasi partilerin kapatılmasıyla birlikte Adalet Partisi de siyasi hayatın dışına çıkarıldı. 1982 Anayasası çerçevesinde Demirel'e on yıl siyasi yasak getirildi.
1983 yılında yeni partilerin kurulmasına izin verilmesinin ardından Demirel'in siyasi çevresinin desteklediği Büyük Türkiye Partisi kuruldu; ancak parti kısa süre sonra kapatıldı. Bunun üzerine Demirel Zincirbozan'da zorunlu ikamete tabi tutuldu.
1987 referandumuyla siyasi yasakların kaldırılması üzerine Demirel yeniden aktif siyasete döndü.

5. BÜLENT ECEVİT: HAMZAKOY VE SİYASİ YASAKLAR

Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Bülent Ecevit de 12 Eylül sabahı askerî yönetimin uygulamalarından doğrudan etkilenen liderlerden biriydi.
Ecevit, eşi Rahşan Ecevit ile birlikte Hamzakoy'a götürülmüş ve 11 Ekim 1980 tarihinde serbest bırakılmıştır. Ardından CHP Genel Başkanlığından istifa etmiş ve siyasi faaliyetleri sınırlandırılmıştır.
15 Eylül 1981'de siyasi partilerin kapatılmasıyla CHP'nin de siyasi hayatı sona ermiştir.
Ecevit'in siyasi yasağı nedeniyle 1985 yılında kurulan Demokratik Sol Parti'nin kuruluşunda doğrudan görev alamaması, dönemin siyasi yasaklarının kapsamını göstermektedir. Bu süreçte Ecevit, yazıları ve siyasi açıklamaları nedeniyle çeşitli soruşturma ve gözaltılarla karşılaşmıştır.

6. NECMETTİN ERBAKAN: UZUNADA'DAN SİYASİ YASAĞA

Millî Selamet Partisi Genel Başkanı Necmettin Erbakan da 12 Eylül sonrasında gözaltına alınan siyasi liderlerden olmuştur.
Bir süre İzmir Uzunada'da tutulduktan sonra 15 Ekim 1980'de 21 MSP yöneticisiyle birlikte tutuklanmıştır.
Erbakan'a yöneltilen suçlamalar arasında MSP'yi illegal bir cemiyete dönüştürmek ve laikliğe aykırı davranmak gibi iddialar bulunmaktaydı. 24 Temmuz 1981'de serbest bırakılmış, daha sonraki yargı sürecinde hakkında verilen hüküm Askerî Yargıtay tarafından bozulmuş ve beraat etmiştir.
Bununla birlikte 1982 Anayasası çerçevesinde kendisine on yıl siyasi faaliyet yasağı uygulanmıştır. Bu yasak 6 Eylül 1987 referandumuyla kaldırılmış ve Erbakan yeniden siyasete dönmüştür.

7. BAŞBUĞ ALPARSLAN TÜRKEŞ: 12 EYLÜL'ÜN EN AĞIR SİYASİ VE HUKUKİ İMTİHANLARINDAN BİRİ

12 Eylül tarihinin Milliyetçi Hareket bakımından en önemli şahsiyetlerinden biri hiç şüphesiz Alparslan Türkeş'tir.
Türkeş, 12 Eylül sabahı diğer siyasi liderlerden farklı olarak evinde bulunmuyordu. Darbe sonrasında askerî yönetimin çağrısı üzerine 14 Eylül'de teslim oldu ve İzmir Uzunada'ya gönderildi.
Ancak Türkeş açısından Uzunada günleri, daha uzun ve ağır bir sürecin başlangıcıydı.
Asıl büyük imtihan, MHP ve Ülkücü Kuruluşlar Davası ile başlayacaktı.

8. MHP'NİN KAPATILMASI

12 Eylül yönetimi yalnızca MHP'yi değil, Türkiye'deki bütün siyasi partileri siyasal hayatın dışına çıkardı.
16 Ekim 1981 tarihinde siyasi partiler kapatıldı.
MHP'nin mal varlığına el konuldu ve teşkilatları dağıtıldı. Böylece Milliyetçi Hareket'in siyasi faaliyetleri tamamen yasaklandı.
Fakat MHP'nin kapatılması, Ülkücü Hareket açısından çok daha geniş bir tutuklama ve yargılama sürecinin başlangıcı oldu.

9. MHP VE ÜLKÜCÜ KURULUŞLAR DAVASI

29 Nisan 1981 tarihinde başlayan MHP ve Ülkücü Kuruluşlar Davası, 12 Eylül döneminin en uzun ve en kapsamlı siyasi davalarından biri oldu.
Dava kapsamında hazırlanan iddianame 945 sayfaydı.
Alparslan Türkeş'in de aralarında bulunduğu çok sayıda sanık hakkında ağır suçlamalar yöneltildi ve bazı sanıklar hakkında idam talep edildi. Dava yıllarca devam etti.
Araştırmalara göre dava:
5 yıl 11 ay 8 gün sürmüş,
333 duruşma yapılmış
ve 7 Nisan 1987'de sonuçlanmıştır.
Bu süreç, yalnızca bir siyasi partinin yargılanması olarak değil, aynı zamanda 12 Eylül döneminin siyasi hareketler üzerindeki etkisini anlamak açısından da önemlidir.

10. BAŞBUĞ TÜRKEŞ'İN TUTUKLULUK YILLARI

Alparslan Türkeş yaklaşık 4,5 yıl tutuklu kalmıştır.
2026 yılında yayımlanan akademik bir çalışmada, 12 Eylül döneminde TBMM'de temsil edilen dört büyük siyasi partinin genel başkanları arasında Türkeş'in askerî yargı sürecinde en uzun süre tutuklu kalan lider olduğu belirtilmektedir.
Dava sonucunda Türkeş hakkında 11 yıl 1 ay 10 gün hapis cezası verilmiştir.
Bununla birlikte Türkeş, yaklaşık dört buçuk yıllık tutukluluğun ardından 7 Nisan 1985'te tahliye edilmiştir.
Burada tarihsel bir ayrımın özellikle altı çizilmelidir:
Davanın sonuçlanma tarihi 7 Nisan 1987, Türkeş'in tahliye tarihi ise 7 Nisan 1985'tir.
Bu iki tarih zaman zaman birbirine karıştırılmaktadır.

11. ÜLKÜCÜLERİN ÇİLELİ YILLARI

12 Eylül'ün milliyetçi hareket bakımından yalnızca siyasi yasak anlamına gelmediği, çok sayıda ülkücünün gözaltı, tutuklama, işkence, uzun süreli yargılama ve ağır cezalarla karşılaştığı bilinmektedir.
MHP ve Ülkücü Kuruluşlar Davası kapsamında çok sayıda sanık çeşitli cezalara çarptırılmıştır.
Dönemin en acı olaylarından biri ise idam cezalarının uygulanmasıdır.
Mustafa Pehlivanoğlu ve Necdet Adalı'nın idamları 8 Ekim 1980'de gerçekleştirilmiştir. Bu infazlar, 12 Eylül döneminin toplum hafızasında bıraktığı en ağır olaylardan biri olmuştur.
Dolayısıyla 12 Eylül tarihi değerlendirilirken, siyasi görüşü ne olursa olsun, devlet adına gerçekleştirilen yargılamalarda hukukun üstünlüğü, adil yargılanma ve insan hakları ilkelerinin korunmasının demokratik devlet açısından vazgeçilmez olduğu unutulmamalıdır.

12. "TAŞ MEDRESE" VE "YUSUFİYE" OLARAK HATIRLANAN ZİNDANLAR

Milliyetçi hareketin hafızasında 12 Eylül dönemi hapishaneleri yalnızca cezaevi olarak değil, ağır bir imtihan dönemi olarak yer etmiştir.
Ülkücü hareket içerisinde cezaevleri zamanla "Taş Medrese" ve "Yusufiye" gibi kavramlarla anılmıştır.
Bu anlayışın temelinde, hapishaneyi yalnızca cezalandırılma mekânı olarak değil; fikirlerin, inancın, sabrın ve dava şuurunun sınandığı bir dönem olarak görme yaklaşımı bulunmaktadır.
Bu bakımdan 12 Eylül hafızası, Türk milliyetçiliğinin siyasi tarihinde önemli bir kırılma noktasıdır.

13. 12 EYLÜL VE 1982 ANAYASASI

12 Eylül rejiminin kalıcı etkilerinden biri de 1982 Anayasası olmuştur.
Yeni anayasa 7 Kasım 1982 tarihinde halkoylamasına sunulmuş ve kabul edilmiştir.
Anayasa ile birlikte siyasi yasaklar anayasal düzleme taşınmış; aralarında Demirel, Ecevit, Erbakan ve Türkeş'in de bulunduğu eski siyasi liderlerin siyasi faaliyetleri önemli ölçüde sınırlandırılmıştır.
1982 Anayasası'nın geçici hükümleriyle dönemin siyasi düzeni yeniden şekillendirilmiş, Kenan Evren de Cumhurbaşkanlığı makamına geçmiştir.
Bu süreç, 12 Eylül'ün yalnızca birkaç günlük bir askerî müdahale olmadığını; Türkiye'nin siyasi ve anayasal düzenini yıllarca etkileyen bir döneme dönüştüğünü göstermektedir.

14. 1987: SİYASİ YASAKLARIN KALDIRILMASI

12 Eylül'ün siyasi mirası açısından önemli dönüm noktalarından biri 6 Eylül 1987 referandumu olmuştur.
Halkoylaması sonucunda eski siyasi liderlerin siyasi yasakları kaldırılmıştır.
Böylece:
* Süleyman Demirel yeniden siyasete döndü,
* Bülent Ecevit yeniden siyasi faaliyet yürütmeye başladı,
* Necmettin Erbakan siyasete döndü,
* Alparslan Türkeş de Milliyetçi Hareket'in siyasi mücadelesini yeniden sürdürmeye başladı.
Türkeş, daha sonra Milliyetçi Çalışma Partisi çatısı altında siyasi hayatını sürdürmüş, 1992 yılında yeniden Milliyetçi Hareket Partisi'nin genel başkanlığına dönmüştür.
Bu gelişme, 12 Eylül'ün siyasi yasaklarının Türk siyasetinde kalıcı olamadığının önemli göstergelerinden biridir.

15. TARİHSEL DEĞERLENDİRME

12 Eylül 1980'i değerlendirirken iki farklı gerçeği birbirinden ayırmak gerekir.
Birincisi, 1970'li yılların sonlarında Türkiye'de gerçekten ağır bir siyasi, ekonomik ve güvenlik krizi yaşanmıştır.
İkincisi ise bu krizin çözümünün demokratik kurumların ortadan kaldırılması, siyasi partilerin kapatılması, siyasetçilerin yasaklanması ve geniş çaplı askerî yargılama mekanizmalarının oluşturulması olmadığıdır.
Demokratik devletin temel niteliği, en ağır kriz dönemlerinde dahi hukuk ve demokratik kurumları koruyabilmesidir.
Bu nedenle 12 Eylül, Türk siyasi tarihi açısından demokrasi ile askerî müdahale arasındaki ilişkinin en ağır örneklerinden biri olarak değerlendirilmelidir.

16. BAŞBUĞ ALPARSLAN TÜRKEŞ'İN TARİHSEL MİRASINA DAİR

Alparslan Türkeş'in 12 Eylül dönemindeki siyasi ve hukuki mücadelesi, Türk milliyetçiliği açısından ayrı bir anlam taşımaktadır.
Bir siyasi hareketin liderinin yıllarca süren askerî yargılama karşısında siyasi kimliğini koruması ve sonrasında yeniden demokratik siyaset zeminine dönmesi, Türk siyasi tarihinin önemli hadiselerinden biridir.
Türkeş'in yaşadığı dönem, aynı zamanda Türk milliyetçiliğinin demokrasi içerisinde örgütlü bir siyasi hareket olarak varlığını sürdürme mücadelesinin de bir parçasıdır.
Bu nedenle Başbuğ Alparslan Türkeş'in 12 Eylül yılları, yalnızca şahsi bir mağduriyet hikâyesi değil; Türk milliyetçi hareketinin siyasi hafızasının önemli bir bölümü olarak değerlendirilmelidir.

17. SONUÇ: UNUTMADAN, DERS ÇIKARARAK

12 Eylül 1980'in üzerinden yıllar geçmiştir.
Fakat tarih, yalnızca geçmişte yaşananların hatırlanması değildir.
Tarih aynı zamanda aynı hataların yeniden yaşanmaması için hafızayı canlı tutmaktır.
12 Eylül;
demokrasinin,
hukukun üstünlüğünün,
siyasi çoğulculuğun,
insan haklarının
ve millet iradesinin ne kadar kıymetli olduğunu gösteren acı bir tarihî tecrübedir.
Bu dönemde siyasi görüşleri birbirinden farklı olan Süleyman Demirel, Bülent Ecevit, Necmettin Erbakan ve Alparslan Türkeş aynı askerî müdahalenin siyasi sonuçlarıyla karşı karşıya kalmıştır.
Ancak milliyetçi hafızada 12 Eylül denildiğinde, özellikle Başbuğ Alparslan Türkeş ve binlerce ülkücünün yaşadığı ağır tutukluluk, yargılama, işkence, idam ve siyasi yasak yılları ayrı bir yere sahiptir.
Başbuğ Alparslan Türkeş'in ve 12 Eylül döneminin bütün mağdurlarının hatırası, Türkiye'nin demokrasi tarihinin ayrılmaz bir parçasıdır.
Bugün yapılması gereken; geçmişin acılarını yeni düşmanlıkların kaynağı yapmak değil, hukukun üstünlüğünü, milli iradeyi ve demokratik Cumhuriyet'i güçlendirecek bir tarih bilinci oluşturabilmektir.
Çünkü devlet güçlüdür; fakat hukukla güçlüdür.
Millet büyüktür; fakat iradesi özgür olduğunda daha da büyüktür.
Ve siyaset, ancak milletin hür iradesiyle anlam kazanır.

18. ANMA

12 Eylül 1980'in yıldönümünde;
Başta Başbuğumuz Alparslan Türkeş olmak üzere, 12 Eylül döneminin ağır şartlarına maruz kalan bütün ülkücüleri ve demokrasi mücadelesi veren bütün siyasi şahsiyetleri saygıyla anıyoruz.
Haksız yere hayatını kaybeden, idam edilen, işkence gören, cezaevlerinde yıllarını geçiren bütün vatandaşlarımızı rahmet, minnet ve saygıyla yâd ediyoruz.
Başbuğ Alparslan Türkeş'in, ülkücü şehitlerimizin ve 12 Eylül'ün bütün mağdurlarının aziz hatırası önünde saygıyla eğiliyoruz.
Unutmayacağız.
Unutturmayacağız.
Ancak geçmişin acılarından kin değil, tarihî ders çıkaracağız.
Ruhları şad, mekânları cennet olsun.

DİPNOTLAR

[1] Türk Silahlı Kuvvetlerinin 12 Eylül 1980 tarihinde yönetime el koyması, TBMM ve hükümetin feshedilmesi, siyasi faaliyetlerin durdurulması ve sıkıyönetim uygulaması için bkz. TDV İslâm Ansiklopedisi, “Türkiye” maddesi.
[2] 12 Eylül öncesindeki siyasi kriz, cumhurbaşkanlığı seçimi ve müdahaleye giden süreç hakkında bkz. TDV İslâm Ansiklopedisi, “Evren, Ahmet Kenan” ve “Demirel, Süleyman Sami” maddeleri.
[3] 12 Eylül sonrasında TBMM'de temsil edilen AP, CHP, MSP ve MHP genel başkanlarının gözetim altına alınması ve özellikle Alparslan Türkeş'in askeri yargı süreci için bkz. Alkın Karakurumer, “MHP ve Ülkücü Kuruluşlar Davası Kapsamında Alparslan Türkeş'in 12 Eylül Askerî Yargı Sürecinin Hukuki Değerlendirmesi”, Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, 13/2, 2026.
[4] Süleyman Demirel'in Hamzakoy ve Zincirbozan süreçleri ile siyasi yasağı için bkz. TDV İslâm Ansiklopedisi, “Demirel, Süleyman Sami”.
[5] Bülent Ecevit'in Hamzakoy'daki gözetimi, siyasi yasak dönemi ve sonraki siyasi hayatı için bkz. Türk Dünyası Ansiklopedisi, “Bülent Ecevit”.
[6] Necmettin Erbakan'ın Uzunada'daki gözaltısı, MSP davası ve siyasi yasağı için bkz. TDV İslâm Ansiklopedisi, “Erbakan, Necmettin”.
[7] MHP ve Ülkücü Kuruluşlar Davası'nın başlangıcı, iddianamesi, yargılama süresi ve Alparslan Türkeş hakkında verilen karar konusunda bkz. Karakurumer, 2026; ayrıca Milliyetçi Hareket Partisi'nin kurumsal tarihçe ve açıklamaları.
[8] 12 Eylül döneminde idamların yeniden uygulanması ve Mustafa Pehlivanoğlu ile Necdet Adalı'nın infazları hakkında bkz. Türkiye Cumhuriyeti Tarihi III, Atatürk Araştırma Merkezi.
[9] 1982 Anayasası'nın hazırlanması ve 7 Kasım 1982 halkoylaması hakkında bkz. Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Enstitüsü çalışmaları ve anayasa tarihi araştırmaları.

KAYNAKÇA
* Atatürk Araştırma Merkezi. Türkiye Cumhuriyeti Tarihi III. Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi.
* Çavuşoğlu, Hüseyin. “12 Eylül ve Merkez Sağ.” Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı 6, 2007.
* Karakurumer, Alkın. “MHP ve Ülkücü Kuruluşlar Davası Kapsamında Alparslan Türkeş'in 12 Eylül Askerî Yargı Sürecinin Hukuki Değerlendirmesi.” Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 13, Sayı 2, 2026.
* Türkiye Büyük Millet Meclisi. Başbakanlarımız ve Genel Kurul Konuşmaları / Tarihe Düşen Notlar. TBMM Yayınları.
* Türkiye Diyanet Vakfı. İslâm Ansiklopedisi: “Demirel, Süleyman Sami”, “Erbakan, Necmettin”, “Türkiye” ve “Evren, Ahmet Kenan” maddeleri.
* Milliyetçi Hareket Partisi. 12 Eylül 1980 ve MHP-Ülkücü Kuruluşlar Davası üzerine kurumsal tarihî değerlendirmeler.

Değerli okuyucularımız, tarih sadece geçmişin aynası değil, geleceğin pusulasıdır. Bizler de bu pusulayı iyi okumalı, tarihimize, ecdadımıza ve onların bize bıraktığı onurlu mirasa sahip çıkmalıyız.
Bir sonraki yazımızda buluşmak dileğiyle...
Ne mutlu Türk’üm diyene! Sonsuz Sevgi ve Saygılarımla