Bir isyan çö­rek­le­nir öf­ke­nin ay­na­sı­na;
Eser yanık rüz­gâr, şah­la­nır kav­ruk fır­tı­na.
Te­kin­siz sür­gün­le­re tu­tu­nur umut öz­lem­le,
Eri­şil­mez gül olur açı­lır dal uç­la­rın­da!
Sorun var­lık­lar te­me­lin­de ele alın­dı­ğın­da; ba­rın­ma, bes­len­me ve ko­run­ma, güven or­ta­mı­nın ol­maz­sa ol­maz­la­rı­dır. Gü­ven­ce, ob­je­nin var­lık sür­dü­rü­mü­nü gü­ven­le ve huzur için­de sağ­la­mak iken; gü­ven­ce, güven or­ta­mı­nın sür­dü­rü­le­bi­lir­li­ği­nin sağ­lan­ma­sı ha­li­dir. Gü­ven­ce, gü­ve­nin sür­dü­rü­le­bi­lir­lik ha­li­dir. “Gü­ven­ce” ile “güven or­ta­mı” ara­sın­da­ki ay­rı­mı açmak, as­lın­da bi­re­yin var­lı­ğı­nı ko­ru­ma ile top­lum­sal iliş­ki­le­rin sür­dü­rü­le­bi­lir­li­ği­ni ayırt etmek demek. Güven, öz­ne­ye iliş­kin, gü­ven­ce top­lum­sal or­ga­ni­zas­yon ve ku­rum­lar­la il­gi­li­dir. Ku­rum­lar der­ken, hu­ku­kun üs­tün­lü­ğü­nü temel alan ya­pı­lan­ma­lar işa­ret edil­mek­te­dir. Bunu bir­kaç örnek üze­rin­den açım­la­ya­lım:
1. Nesne ve birey dü­ze­yi: Gü­ven­ce
Si­gor­ta: Bir evin dep­rem si­gor­ta­sı, o evin var­lık sür­dü­rü­mü­nü gü­ven­ce al­tı­na alır. Yani nes­ne­nin (evin) var­lı­ğı­nı ko­ru­mak için alın­mış bir ted­bir­dir.
Emek­li­lik maaşı: Bi­re­yin ya­şa­mı­nı sür­dür­me­si için eko­no­mik gü­ven­ce sağ­lar. Bu­ra­da amaç, ki­şi­nin var­lı­ğı­nı huzur için­de devam et­tir­me­si­dir.
2. Ortam ve top­lum­sal düzey: Güven or­ta­mı
Hu­ku­kun üs­tün­lü­ğü: İnsan­la­rın bir­bi­ri­ne ve dev­le­te güven duy­ma­sı, ada­le­tin sür­dü­rü­le­bi­lir­li­ğiy­le sağ­la­nır. Bu, tek tek bi­rey­le­rin değil, tüm top­lu­mun güven or­ta­mı­nı korur. Dev­let ol­gu­sun­da amaç­la­nan­da budur. Top­lum­sal güven hali, bi­rey­sel gü­ve­nin gü­ven­ce­si­dir.
Kom­şu­luk iliş­ki­le­ri: Ma­hal­le­de her­ke­sin bir­bi­ri­ne selam ver­me­si, da­ya­nış­ma gös­ter­me­si güven or­ta­mı­nı bes­ler. Bu ortam sür­dü­rü­le­bi­lir ol­du­ğun­da, tek tek bi­rey­le­rin gü­ven­ce ih­ti­ya­cı aza­lır.
3. Ay­rı­mın özü
Gü­ven­ce: Daha bi­rey­sel, somut ve nes­ne­ye/bi­re­ye dönük. “Benim var­lı­ğım ko­run­sun.”
Güven or­ta­mı: Daha ko­lek­tif, soyut ve sür­dü­rü­le­bi­lir. “Bizim ara­mız­da güven devam etsin.” Bu güven ge­le­ce­ğin gü­ven­ce­si­dir. Ön gö­re­bi­lir­lik bu nok­ta­da dev­re­ye girer. Ge­lecek gü­ven­ce­si özgür bi­re­yin şim­di­si­ni gü­ven­ce­ye alır.
4. Bir ör­nek­le bir­le­şim
Bir iş­ye­ri­ni dü­şü­ne­lim:
Ça­lı­şan­la­rın ma­aş­la­rı on­la­rın bi­rey­sel gü­ven­ce­si­dir.
İşye­rin­de adil yö­ne­tim ve şef­faf­lık ise güven or­ta­mı­nı sağ­lar. Maaş tek ba­şı­na ye­ter­li de­ğil­dir; ortam bo­zu­lur­sa huzur kay­bo­lur. Ortam tek ba­şı­na ye­ter­li de­ğil­dir; bi­rey­sel gü­ven­ce yoksa var­lık sür­dü­rü­le­mez.
Emek­li­le­rin gü­ven­ce­si, almış ol­duk­la­rı emek­li ay­lık­la­rı­dır. Bu ay­lık­lar ve­ri­len değil, hak edil­miş olan­dır. Ça­lı­şa­rak gelir sağ­la­yan ve bu ge­li­rin­den pirim öde­yen kişi ge­le­ce­ği­ni gü­ven­ce­ye almış olur. Ül­ke­nin pay­da­şı olan emek­li, her ko­şul­da insan onu­ru­na ya­ra­şır bir ge­li­re sahip ol­ma­lı­dır. Bunun haklı ge­rek­çe­si dev­let ol­gu­sun­da yat­mak­ta­dır…
Yü­rü­yen yor­gun ka­ran­lık­lar çö­zü­lür şa­fa­ğa. Yürek atım­la­rın­dan bes­le­nir, kur­tu­lu­şun kav­ga­sı.
Umut ye­di­ve­ren gül olur dü­şü­nen ten­ler­de;
Gün olur, ya­rın­lar gelir sev­da­lı ka­vuş­ma­lar­la!
Gü­ven­ce bi­re­yin ne­fe­si­dir, güven or­ta­mı top­lu­mun ha­va­sı. Nefes ol­ma­dan ya­şan­maz, hava ol­ma­dan nefes alın­maz.
• “Gü­ven­ce bi­re­yin hakkı, güven or­ta­mı top­lu­mun vic­da­nı.”
• “Gü­ven­ce ol­ma­dan huzur yok; güven or­ta­mı ol­ma­dan ge­lecek yok.”
Gü­ven­ce ve Güven Or­ta­mı Ma­ni­fes­to­su
• Gü­ven­ce bi­re­yin hak­kı­dır; güven or­ta­mı top­lu­mun vic­da­nı­dır.
• Gü­ven­ce, var­lı­ğın ne­fe­si­dir; güven or­ta­mı, ne­fe­sin alın­dı­ğı ha­va­dır.
• Gü­ven­ce ol­ma­dan huzur yok; güven or­ta­mı ol­ma­dan ge­lecek yok.
• Bi­re­yin gü­ven­ce­si, top­lu­mun güven or­ta­mı­na; top­lu­mun güven or­ta­mı, bi­re­yin gü­ven­ce­si­ne yas­la­nır.
• Gü­ven­ce, yal­nız­lı­ğı korur; güven or­ta­mı, bir­lik­te ya­şa­mı bü­yü­tür.
• Gü­ven­ce bi­re­yin ba­rı­na­ğı­dır; güven or­ta­mı, ortak mey­da­nı­mız­dır.
• Bes­len­me, ba­rın­ma ve ko­run­ma var­lık gü­ven­ce­si­dir, var­lık­lar­da ya­şa­mın gü­ven­ce­si­dir…