Dünyada demokrasi varmış!

Anayasalar, yasalar, yönetmelikler... İnsan hakları, özgürlükler, hukuk devleti, halk egemenliği...

Ne güzel kavramlar!

Üstelik hepsi kitaplarda, mevzuatta, siyasetçilerin söylevlerinde yerli yerinde.

Bir tek uygulamada biraz sıkıntı var!

Hani halkın kendi kendini yönetmesi diye öğrendiğimiz demokrasi var ya...

Şimdilerde halk, kendini yönetmek şöyle dursun, kendini nasıl geçindireceğini düşünüyor.

Kira, elektrik, doğalgaz, mutfak masrafı...

Ay sonunu getirmek bile başlı başına bir yönetim becerisi oldu!

Bir de geçinemediğine itiraz edecek, öyle mi?

Buna yürek ister, yürek!

Çünkü itiraz eden işinden olabilir, soruşturma geçirebilir, gözaltına alınabilir. Ege'de zeytinini, Karadeniz'de yaylasını korumaya çalışan nineler gibi kendini mahkeme kapısında bulabilir!

Demek ki demokrasi yalnızca sandığa gitmek değilmiş!

Sandıktan çıktıktan sonra ne zaman susacağını bilmek de gerekiyormuş!

Eskiden “Korkunun ecele faydası yok” derdik.

Şimdilerde korku, günlük yaşamın sigortası gibi görülüyor.

Konuşma, işini kaybetme!

İtiraz etme, başın derde girmesin!

Hakkını ara ama çok da arama!

Sonra şaşırıyoruz:

Halk nerede?

Halk burada!

Üç harfli marketlerde ucuz ürün arıyor, faturalarını hesaplıyor, ekmeğinin fiyatına bakıyor.

Ekmeğin içeriği ne, denetimi yapılmış mı?

Mevzuat Hazretleri buyuruyor:

“Her şey denetim altında!”

Peki, denetleyenin kendisi denetleniyor mu?

İşte orası biraz karışık!

Kâğıt üzerinde hukukun üstünlüğü var da uygulamada çoğunlukla üstünlerin hukuku ağır basıyor.

Üstelik sorun yalnızca bizde değil.

Dünyanın demokrasi ihracatçısı Amerika'ya bakalım.

Cumhuriyetçi Bush Irak'a demokrasi götürdü, Demokrat Obama Libya'ya sivilleri korumaya gitti.

Sonuç?

Rejimler devrildi, ülkeler yıkıldı, savaşların bedelini halklar ödedi!

Demek ki demokrasi de ihraç edilebiliyormuş!

Yalnız gönderildiği ülkeye sağlam ulaşacağının garantisi yok!

Şimdi Amerika'da var bir Trump...

Durmaksızın dünyaya geçirtiyor kramp!

Kasım seçimlerinde Amerikan seçmeni iktidara tepkisini sandıkta gösterdi. Trump'a da “topal ördek” denilmeye başlandı.

Ama ne değişir?

Pentagon yerinde, Wall Street yerinde, Amerikan devletinin küresel çıkarları yine yerinde!

Başkan Demokrat olmuş, Cumhuriyetçi olmuş... Sonuçta savaşların faturası çoğunlukla başka halklara çıkmış!

Neyse, yeniden bize dönelim.

Halk nerede?

Aslında halk her yerde!

Tarlada, fabrikada, sokakta, evinde...

Ama karar masasında ne kadar var?

Hesap sorabiliyor mu?

Bir toplumda insanlar aç kalmaktan, işsiz kalmaktan, tutuklanmaktan korkuyorsa özgürlüklerini kullanmaları da güçleşir.

Önce “Ya başıma bir şey gelirse?” diye düşünürler.

Sonra da “Konuşsam ne değişecek?” diye...

İşte demokrasinin asıl yenilgisi burada!

Halkın yalnızca susturulmasında değil, konuşmasının hiçbir şeyi değiştirmeyeceğine inandırılmasında!

Bir de son dönemlerde yapay zekâdan korkuyoruz.

Ya süper zekâ kötü niyetli insanların eline geçerse?

İyi de dünyayı yönetenlerin hepsi süper zekâ mı?

Sıradan zekâyla bile ne büyük zararlar verilebildiğini görmüyor muyuz?

Demek ki sorun zekâ değilmiş!

Sorun, gücü elinde tutanın kime hesap verdiğiymiş!

Neyse...

Dünyanın her yerinde demokrasi konuşuluyor.

Kimileri vaat ediyor, kimileri ihraç ediyor, kimileri de demokrasinin gereksiz ayrıntılarından kurtulmaya çalışıyor!

Halk?

O sürekli geçim derdinde!

Oysa insanın hem ekmeğe hem özgürlüğe gereksinimi var.

Çünkü ekmeğini kaybetmekten korkan insanın, ekmeğini kimin elinden aldığını sorgulaması da zorlaşır.

Bir ülkede yasalar, kurumlar, seçimler var ama yurttaş kendisini yönetenlerden korkuyorsa...

Orada demokrasi mi yaşıyor, yoksa yalnızca adı mı yaşıyor?

Korku bizim, iktidar sizin!

Acaba halkın yönetimi denen demokraside hesap sorma sırası ne ara halka gelecek?